Ayak Deformitelerinde Kişiye Özel Tabanlık Kullanımı

KİŞİYE ÖZEL TABANLIK İLE TEDAVİ

Kişiye özel tabanlık ayak deformitelerinde son derece etkili ve kabul görmüş bir tedavi yöntemidir.

Ayak deformiteleri her yaş gurubunda görülebilen doğuştan ya da sonradan gelişen bozukluklardır.  Ayakta olan yamukluk ve eğrilikler, kaza sonucu ayaktaki travmaların yanlış tedavisi, tendon yetmezlikleri ve nörolojik problemler ayak deformitelerini meydana getirmektedir. En sık görülen düztabanlık, aşırı kavisli ayak, topuk dikeni ve halluks valgus gibi deformirtelerdir.

Düz basamayan, içe ya da dışa doğru basan, parmaklardaki kemik bozuklukları,  ön, arka ve orta kısımdaki bozukluklar da son derece sık rastlanan ayak deformitelerindendir.

Bunlar ve diğer ayak deformiteleri için doktor tavsiyesi ile kişiye özel tabanlık uygulamaları yapmaktayız.

DÜZ TABAN PES PLANUS İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

En sık rastlanan ayak deformitelerinin başında düz tabanlık, tıp dilinde Pes Planus gelmektedir. Daha çok çocuklarda görülen bu ayak deformitesine yetişkinlerde de rastlanmaktadır. Yeni doğan bebeklerin tabanları normalde düzdür. Kemik ve eklem gelişimi ile ayak normal formunu almaktadır. Ancak bazı bebeklerde bu durum kalıcı olmaktadır. Yetişkinlerde ayak tabanı normalden düşüktür ve genelde üzerine ağırlık verilmesiyle normalden fazla çökmektedir.

İki çeşit düztabanlık vardır. Esnek ve rijit düztabanlık.

Esnek düztabanlık da ayak basmıyorken kavis var ancak bastığında taban düzleşmesi olmaktadır. Rijit düztabanlık ise ayak hem boşta hem de basarken kavis olmamasıdır. Esnek tabanlığa nazaran tedavisi daha zordur.

Düztabanlığın tam ve doğru değerlendirmesi günümüzde bilgisayarlı yürüme analizleri ile yapılmaktadır. Bu yöntem ile kişiye özel tabanlık üretilmektedir. Tabanlık sayesinde ayaktaki deformite önlenmekte, ayak tabanında ki gerilim azalmakta ve tabanın her noktasına yükün ve basıncın eşit dağılması sağlanmaktadır. Tabanlık portatif olabileceği gibi ayakkabı içine sabitlenmiş şekilde de kullanılabilmektedir.

Düztabanlık ileri boyutlarda ise ve düzelme söz konusu olmuyorsa ameliyat önerilmektedir.

AŞIRI KAVİSLİ AYAK PES KAVUS İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Aşırı kavisli ayak deformitesi adından da anlaşılacağı gibi ayak tabanında ki kavisin normalden fazla olmasıdır. Yani düztabanlığın tam tersi durumudur. Sıklıkla nörolojik rahatsızlıklar (çocuk felci, beyin felci gibi) sonucu görülse de fizyolojik nedenlerden de kaynaklanabilmektedir. Travmalar sonrası kırıklarda kötü ve yanlış kaynama durumunda da gelişebilir.

Çocukluk döneminde fark edilmesi zordur. Sık sık düşen ve yürüme problemi olan çocuklarda varlığından şüphe edilir. Ergenlik döneminde anlaşılması daha kolaydır. Çocuğun kas, eklem ve kemik gelişimi arttıkça tabandaki kavis daha belirginleşir, topukta içe dönme ve parmaklarda pençeleşme görülür. Buna bağlı olarak topuk ağrıları, parmakların üst kısımlarında nasırlaşma, çekiç parmak görüntüsü ve çabuk yorulma söz konusu olmaktadır.

Basınç ve yük topuklar ile parmaklara binmektedir. Bu da diz kapağına kadar ağrı ve yürüme bozukluğuna neden olmaktadır.

Fizik muayene ve bilgisayarlı yürüme analizi ile teşhis konmaktadır. Tedavisi hastalığın nedenine göre değişmektedir. Bu yüzden altta yatan neden önemlidir. Nörolojik kaynaklı ise tendon transferi ve kemiklerin kesilerek yerine konması ile düzeltilmesi mümkündür. İlerlemiş vakalarda eklemler sabitlenerek deformitenin düzelmesi sağlanmaktadır. Kişiye özel tasarlanmış tabanlık ve ayakkabı kullanımı gerekir. Ark takviyesi sağlayan tabanlık ile tabandaki kavis doldurulmakta, şekil bozukluğunun ilerlemesi durdurulmakta, ayak tabanına binen yükün eşit olarak dağıtılması sağlanmaktadır.

TOPUK DİKENİ ve PLANTAR FASİİT İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Topuk dikeni ayak topuk kemiğinin hemen alt tarafında oluşan sertleşmiş doku parçacıklarıdır. Bunlar topuk bölgesindeki yumuşak dokuya basınç uygulayarak ağrı ve acıya neden olurlar. Özellikle sabah yataktan kalkınca ağrı olmakta birkaç adım atınca hafiflemektedir. Yanlış ayakkabı seçimi, aşırı kilo, yüksek topuklu ayakkabılar başlıca nedenleri arasında sayılabilir. Özel tabanlık, ortopedik ayakkabı, at nalı şeklinde topuğu saran topuk yastığı kullanmak şikayetlerin azalmasında yardımcı olmaktadır. İlerlemiş vakalarda cerrahi operasyon yapılmaktadır.

HALLUKS VALGUS İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Halk arasında ayak başparmakta kemik çıkıntısı olarak bilinmektedir. Halluks Valgusta bu çıkıntı aslında kemik değildir. Başparmağın birinci tarak kemiği içe dönerken, parmak kemiği de onu çeken kasların etkisi ile dışa dönüyor ve bölgede bir çıkıntı oluşuyor. Genetik olabildiği gibi sivri burunlu ayakkabı kullanımından da kaynaklandığı söylenmektedir. Başlangıcında tanı konulması ilerlemesini durdurma açısından önemlidir. Birçok kişide hiçbir fiziksel rahatsızlık vermediği gibi başparmak ve diğer parmaklarda ağrıya neden olabilmektedir. İlerleyen yaşlarda parmak parmak üstüne binebilmektedir. Fizik tedavi, parmak arası makara ve bantlar ile ağrı ortadan kaldırılsa da çıkıntılığın düzeltilmesi ameliyat ile mümkün olmaktadır. Transver ark düşüklüğü ile birlikte görülebilmektedir. Böyle durumlarda tabanlık ya da özel tabanlı ayakkabı kullanmak gerekir.

PENÇE VE ÇEKİÇ PARMAK İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Ayak parmaklarının orta kısımlarından bükülerek pençe şeklini almalarıdır. Genellikle çukur taban sorunu olan kişilerde görülmektedir. Nörolojik ve romotolojik sorunlardan kaynaklanmaktadır.  Ayağa giden bazı kasların çalışmaması ve bu kaslara karşılık gelen kasların baskın olması ile meydana gelmektedir. İltihaplı romatizma sonucu eklem tutulmasından da oluşabilmektedir. Özellikle bayanların sürekli dar ve sivri burunlu ayakkabı giymeleri pençe parmak rahatsızlığına neden olabilmektedir.

Tek parmakta olabileceği gibi birçok parmakta da pençe parmak olabilmektedir. Bunun nedenleri arasında parmaklar arasında ki plantar kasların işlevini yitirmesi, dip ekleminde yumuşak doku özelliğinin kaybı ve baldırda derin kompartıman sendromu sayılabilmektedir. Yürürken ağrı yapmaktadır.

Pençe parmak tedavisi sebep olan duruma göre değişmektedir. İlerlemiş vakalarda cerrahi operasyon yapılmaktadır. Ayrıca silikon parmak kılıfları, parmak ayraçları, transver ark takviyeleri kullanılmaktadır. Ayakkabı seçimi önemlidir. Geniş, uzun ve parmak kısmı yüksek olan ayakkabılar tercih edilmelidir. Özel ortez ve tabanlıklar kullanılarak deformitenin ilerlemesi önlenmekte ve arklar desteklenmektedir.

TALIPES KALKANEOVALGUS İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Bebeklerde rastlanan doğumsal bir ayak deformitesidir. Ayağın ön kısmı yukarı kaval kemiğine doğru dönüktür. Neredeyse ayakucu kaval kemiğine bitişiktir.  Genellikle bebeklerde kalça çıkıklığı ile birlikte görülmektedir. Bacaklar dışa dönüktür. Kendiliğinden düzelebileceği gibi düzeltici alçı özel ortez uygulayarak tedavi edilebilmektedir. İlerde düztabanlık sorunu görülebileceği için takip edilmesi gerekir. Çocuk yürümeye başladığına kişiye özel tabanlık kullanmak gerekebilir.

EKINOVARUS – YUMRU AYAK İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Doğumsal ayak deformitesidir. Tek ayakta olabildiği gibi her iki ayakta da gelişebilmektedir. Erkek bebeklerde kızlara oranla daha sık görülür. Genetik olabileceği gibi hamilelikte sigara kullanımından da meydana geldiği belirtilmektedir. Ayakta anormal kemik oluşumu söz konusudur. Seri alçılama uygulanır. Bu tedavi ile düzelmezse cerrahi müdahale gerekebilir. Ortopedi uzmanı gerekli durumlarda ortez kullanımı ve ilerleyen durumlarda kişiye özel tabanlık önermektedir.

MORTON PARMAĞI MORTON NÖROMA KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Ayak işaret parmağının başparmaktan uzun olmasına morton parmağı denmektedir. Morton nöroma ise genellikle 3. Ve 4. tarak kemikleri arasında bulunan sinirin sıkışması ve kalınlaşmasıdır. Doğumsal olabileceği gibi yanlış ayakkabı seçimi, halluks valgus, düztabanlık, çekiç parmak rahatsızlar da morton nöromaya neden olabilmektedir. Kadınlarda erkeklere oranla daha fazla görülür.Ayak parmaklarında uyuşukluk ve yakıcı ağrıya neden olur. Germe egzersizleri ve kişiye özel tabanlık kullanımı ile tedavi edilir. İlerlemiş vakalarda cerrahi operasyon uygulanmaktadır.

HALLUKS RIJIDUS İÇİN KİŞİYE ÖZEL TABANLIK

Ayak başparmağının kökündeki eklemin kireçlenmesi durumudur. Eklemde ağrı ve hareket kısıtlılığı mevcuttur.  İleri derecede düztabanlığı olan kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir. Ayrıca romatoid artrit ve gut hastalığında görülür. Eklemde ağrı ile birlikte şişmede söz konusudur. Hastaya tabanı sert olan ayakkabı giymesi önerilir. Ayrıca şişlik ve kızarıklık olduğu durumlarda burun kısmı yüksek ayakkabı giyilmesi ekleme olan baskıyı ortadan kaldırmaktadır. Uzman hekim gerekli durumlar kişiye özel tabanlık önerebilir. İlerlemiş vakalarda cerrahi operasyon uygulanmaktadır.